kertzaileen Europako Gutuna eta ikertzaileak kontratatzeko jokabide-kodea
Europako Batzordeak, Ikertzailearen Europako Gutuna eta Ikertzaileak Kontratatzeko Jokabide Kodea, onartu zituen 2015ean. Bi dokumentu horiek sektore publikoko zein pribatuko ikertzaile, enplegatzaile eta finantzaketa-hornitzaileei zuzenduta daude. Europar Batasunaren politikaren funtsezko elementu bihurtu dira, ikerketa ibilbide erakargarri bihurtuz eta honen hazkunde ekonomikoa eta enplegua sustatuz.
Zehazki, Ikertzaileen Europako Gutunak ikertzaileen eta haien enpresaburuen funtzioak, erantzukizunak eta eskubideak zehazten ditu. Erlazio horrek ezagutzaren sorkuntzan, transferentzian eta erabilera partekatuan emaitza onak lortzen laguntzea du helburu, baita ikertzaileen garapen profesionala sustatzea, hasiera-hasieratik.
Gainera, Ikertzaileen kontratatzeko jokabide kodea finkatu zen, ikertzaileak kontratatzeko hautaketa-prozedurak bidezkoak eta gardenak izan daitezen. Ikertzailearen meritua ez da soilik argitalpen kopuruaren arabera neurtu behar, baizik eta ebaluazio-irizpide sorta zabalago baten arabera, hala nola hezkuntza eta irakaskuntza, gainbegiratzea, talde-lana, ezagutzaren transferentzia, kudeaketa eta sentsibilizazio publikoko jarduerak.
Jardunbide irekiak, gardenak eta merituetan oinarritutakoak (OTM-R) sartu dira prozesu horren funtsezko zati gisa. “OTM-R paketea” tresna praktiko eta erabilgarrien multzoa da, Ikerketa Ekintzaileen Erakundeetan kontratazio praktika irekiak, gardenak eta merituetan oinarrituak ezartzen dituena eta ikertzaile, erakunde eta herrialde bateko ikerketa sistemari onurak dakarzkiena. Zehazkiago, jardunbide sorta horrek erakargarriago egiten ditu ikerketa-karrerak, hautagai guztien aukera berdintasuna bermatzen du eta mugikortasuna errazten du. Oro har, ikerketan egindako inbertsioen errentagarritasuna handitzen lagun dezake.
Ikerketa-erakundeak Gutunaren eta Kodearen printzipioetara egokitzen laguntzeko, Batzordeak prozedura bat ezarri zuen, interesa duten erakundeek Giza Baliabideen Estrategia (HRS4R) diseinatu ahal izateko.
HRS4R Ikertzaileen Europako Gutuna eta Ikertzaileak Kontratatzeko Jokabide Kodea (C & C) aplikatzen laguntzeko mekanismo bat da. Prozedura horrek bost urrats ditu:
- Barne-analisi zorrotza prestatzea.
- Erakundearen estrategia web korporatiboan argitaratzea, gutuna eta kodea mantentzeko eta hobetzeko.
- Batzordeak estrategia ebaluatzea eta onartzea.
- Erakundeak prozesua etengabe aplikatzea eta ebaluatzea.
- Eta, azkenik, prozesua hasi eta lau urtean behin, Batzordeak kanpo-ebaluazioa egin diezaiola Estrategiari eta haren hedapenari.
Estrategia hau definitzeko eta hedatzeko ekimena Batzordearen, beste erakunde batzuen eta talde pilotuko kideen arteko lankidetzari esker gauzatzen da, baita aintzatespen hori duten gainerako erakundeekin eta hori lortzeko prozesuan daudenekin ere, hori baita jardunbide onenak trukatzeko eta partekatzeko fororik onena.
Giza Baliabideen Estrategia BC3- Indartutako HRS4R
BC3k Ikertzaileen Europako Gutuna eta Ikertzaileak Kontratatzeko Jokabide Kodea (C & C) babestu zituen 2013ko abenduan, eta 2015eko apirilean “Giza Baliabideen Bikaintasuna Ikerketan” saria eman zitzaion. 2013tik, BC3k Ikertzaileentzako Giza Baliabideen Europako Estrategiaren (HRS4R) ikuspegia lantzen du; egun, BC3 Berrikuntza Ebaluatzeko Barne Azterketa egiten ari da (epea: 2020ko azaroa).
Esparru horretan proposatutako prozeduraren lehen urratsa Europako Batzordeak sustatutako “Ikertzaileen giza baliabideen estrategia” (HRS4R)-ren barne-analisi zorrotza prestatzea izan zen. Barne Analisi horren emaitza 2015-2017 aldirako gure lehen Ekintza Plana (AP1) izan zen, Ikertzaileen Europako Gutuna eta Ikertzaileak Kontratatzeko Jokabide Kodea (C & C) aplikatzen laguntzeko. Horren ondorioz, 2015eko apirilean, BC3ri “HR Excellence in Research” logotipoa eta aintzatespena eman zitzaizkion.
2017 urtearen hasieran, BC3k autoebaluazio prozesu bat egin zuen bi urte lehenago diseinatutako Ekintza Planaren ezarpena berrikusteko eta haren jarraipena egiteko. Autoebaluazio hori egin ondoren, 2017-2020 aldirako Ekintza Plan Berrikusia (AP2) garatu zen, barnean identifikatutako ekimenak eta Europako Batzordeak proposatutako gomendioak gauzatzera bideratuta. 2017an, BC3k bere lehen OTM-R politika ezarri zuen, HRS4R prozesu indartuan parte hartuz (ikus hurrengo atala xehetasunetarako).
“HR Excellence in Research” aintzatespena jaso eta bost urtera, BC3k Berrikuntzen Ebaluaziorako Barne Azterketa egin zuen. Horretarako, BC3k beste autoebaluazio-prozesu bat egin zuen 2020ko maiatzean, eta horren emaitza izan zen 2020-2023 Ekintza Hobetzeko Plana (IAP1). Autoebaluazio-prozesua BC3 Giza Baliabideen Bikaintasuneko Lantaldeak koordinatu zuen, eta Gutuneko eta Kodeko 40 printzipioetako bakoitza berrikustearekin batera BC3ren errealitatearekin lerrokatu zen, OTM-R politikaren berrikuspena barne. BC3k 2021eko otsailean kanpo-ebaluazio bat egin zuen Europako Batzordeko aditu independenteen eskutik, eta 2021/03/02an “HR Excellence in Research” saria berritu zen.
Gaur egun, BC3 saria berritzeko fasean dago, gunera bisitarik egin gabe, Pertsonen Sailak egindako eta Giza Baliabideen Bikaintasuneko lantalde berriak Kudeaketa Batzordearekin batera partekatutako ekintza-planaren proposamena ezarrita. Horretarako, BC3k autoebaluazio-prozesu berri bat egin zuen 2023ko abuztuan (GAP 2023 Analisia), eta horren emaitza izan zen 2024-2027 (FIAP1). hobetzeko ekintza-plana. Pertsonen sailak koordinatu zuen autoebaluazio-prozesua, BC3ko Giza Baliabideen Bikaintasuneko Lantaldeko kide gisa, eta Gutunaren eta Kodearen 40 printzipioetako bakoitza BC3ren errealitatearekin berrikusi eta lerrokatu zen, OTM-R politikaren berrikuspena barne (OTM-R 2023 egiaztapen-zerrenda).
OTM-R Ikertzaileen kontratazio irekia, gardena eta merituetan oinarritua
HRS4Rren garapenean inplikatutako erakundeen seigarren taldeko kide gisa, BC3k OTM-Raren gomendioak eta printzipioak aztertu, ebaluatu eta integratu zituen barne-kontratazioko politiketan. Emaitza BC3ren lehen OTM-R politika izan zen, 2017ko azaroan; lehenik eta behin, 2018ko urrian berrikusi zen (OTM-R politikaren 2. edizioa) (2018ko urria) eta, bigarrenik, 2019ko otsailean (OTM-R politikaren 3. edizioa).
Kontratazio irekiak, gardenak eta merituetan oinarritutakoak (OTM-R) onurak dakarzkie ikertzaileei, erakundeei, herrialde bateko ikerketa-sistemari, Europako Ikerketa Esparrua (EIE) erabat ezartzen laguntzearekin batera, ikerketako inbertsioen errentagarritasuna eta eraginkortasuna handitzen baitu. Zehazkiago, OTM-Rk lanposturako pertsonarik onena kontratatzea, aukera-berdintasuna eta guztiontzako sarbidea bermatzen ditu, nazioarteko zorro bat garatzea errazten du (lankidetza, lehia, mugikortasuna) eta ikerketa-karrerak erakargarriagoak egiten ditu.
