BC3 launches its new website!
BC3k berdintasunarekin duen konpromisoa berretsi du Emakumeak Zientzian 10. edizioaren amaieran
- Santiago de Compostelako Unibertsitateko eta Basque Centre for Climate Change (BC3) zentroko ikertzaileek Ocean Equity Index indizearen garapenean parte hartu dute.
- Nature aldizkarian aurkeztu dute irtenbidea, eta administrazio publikoei, erakundeei, tokiko komunitateei, kudeatzaileei, ikertzaileei eta finantzatzaileei arrantza bezalako Ekonomia Urdineko jarduerak ebaluatzeko aukera ematen die.
Nazioarteko ikertzaile-talde batek “The Ocean Equity Index” artikulua argitaratu du Nature aldizkarian. Bertan, ozeanoarekin lotutako ekimen, proiektu eta politiketan ekitatea neurtzeko eta hobetzeko berariaz diseinatutako lehen tresna globala aurkezten da.
Lan hori ozeanoaren zaintzan eragin handia duen Espainiako ikerketaren adibide nabarmena da, eta Santiago de Compostelako Unibertsitateak (USC) eta Basque Centre for Climate Change ikerketa-zentroak (BC3) sortu dute elkarlanean.
Egileen artean EqualSea, CRETUS-(USC) laborategiko ikertzaileak daude: Verónica Relaño, Natali Lazzari eta Equalseako zuzendaria den Sebastián Villasante, nazioarteko partzuergo zientifiko zabal baten barruan; baita BC3 euskal zentroko Noelia Zafra-Calvo ikertzailea ere.
Ozeanoa ezinbestekoa da bizitzarako, elikadurarako, ekonomiarako eta giza ongizaterako. Hala ere, ikerketa ugarik erakusten dute ozeanoetako jardueren ondoriozko onurak eragile gutxik dituztela, eta kostaldeko komunitateek eta talde ahulenek, berriz, ingurumen- eta gizarte-inpaktu gehienak jasaten dituztela. Errealitate horren aurrean, Ocean Equity Index-ek (OEI) egungo itsas gobernantzaren funtsezko behar bati erantzuten dio: ekitateari buruzko adierazpen-konpromisoetatik, hura neurtzeko, alderatzeko eta hobetzeko mekanismo praktikoetara pasatzea.
Tresna praktikoa eta edozein testuingurutara moldagarria
OEI-ak esparru argia, gardena eta errepikagarria proposatzen du, 0tik 3ra puntuatzen diren 12 irizpidetan oinarritua, eta modu egituratuan aztertzea ahalbidetzen duena:
- Zer eskubide aitortzen diren
- Nork parte hartzen duen erabakiak hartzerakoan
- Irabaziak nola banatzen diren
- Zer ekintza zehatz har daitezkeen ekitatea hobetzeko
Erraz aplikatzen den tresna da, eta ez du trebakuntza espezializaturik behar; administrazio publikoek, erakundeek, tokiko komunitateek, kudeatzaileek, ikertzaileek eta finantzatzaileek erabiltzeko pentsatuta dago. Tokiko eskalatik hasi eta maila globaleraino aplika daiteke, eta ekonomia urdinaren edozein esparrutarako balio du, hala nola arrantzarako, itsas kontserbaziorako, offshore energiarako, itsasoaren espazio-plangintzarako edo politika publikoetarako.
Sei kasu-azterketak frogatu dute erabilgarria dela
Egileek sei kasu-azterketatan aplikatu zuten indizea herrialde eta eskala desberdinetan (tokikoa, nazionala eta globala), frogatu zuten OEI gai dela datu egituratuak sortzeko, ebidentzian oinarritutako erabakiak hartzen laguntzeko eta arrakalak eta hobetzeko aukerak argi eta garbi identifikatzeko.
OEI-ak honako aplikazio hauek ahalbidetzen ditu, besteak beste:
- Ekitatearen ikuspegitik finantziazio-proposamenak ebaluatzea
- Denboran zehar proiektuen jarraipena eta ebaluazioa egitea
- Konpromiso politiko eta arautzaileen aurrean kontu-ematea indartzea
- Ikaskuntza- eta egokitze-kudeaketako prozesuak sustatzea
- Ekimen ozeaniko bidezkoagoak eta eraginkorragoak diseinatzea, pertsonentzat zein ekosistementzat.
USC, BC3 eta ERC EqualSea proiektuen ekarpena
EqualSea Lab–CRETUS-eko (USC) taldeak lan honetan duen parte-hartzea laborategiak itsas sistemen justiziari eta iraunkortasunari buruz egiten duen ikerketaren barruan kokatzen da, eta ERC Consolidator Grant EqualSea-ri lotuta dago, European Research Council-ek finantzatuta.
Era berean, BC3k ere parte hartu du lan horretan, Espainiak ingurumen- eta klima-ikerketako erreferentzia-zentroek azterlanari egindako ekarpena azpimarratuz.
EqualSea Lab-eko zuzendaria den Sebastián Villasantek dioenez:
“Urteetan zehar, gobernuek eta erakundeek ozeanoaren kudeaketan ekitateari buruzko konpromisoak hartu dituzte, baina tresna zehatzak falta ziren konpromiso horiek betetzen ari ziren ala ez neurtzeko. Ocean Equity Index-ak hori ahalbidetzen du: modu objektiboan ebaluatzea non gauden eta zer hobetu behar dugun”.
Bestalde, BC3 – Basque Centre for Climate Change zentroko ikertzailea den Noelia Zabra Calvok honako hau nabarmendu du: “Ekitate Ozeanikoaren Indizea aukera paregabea da proiektuen kudeatzaile, ozeanoekin lotutako proposamenak ebaluatzen dituzten finantzatzaile eta ozeanoetan lan egiten duten ikertzaile guztientzat. Teknologia hori erabiltzeak beharrezko aldaketa bultza dezake ozeano bidezkoagoetarantz”.
Ozeanoen gobernantzarako funtsezko aurrerapena
Ocean Equity Index-ek nazioarteko erreferentzia bihurtu nahi du ozeanoen gobernantzan ekitatea integratzeko, eta emaitza hobeak lortzen lagunduko du kostaldeko komunitateentan zein itsas ekosistemetan, baliabide ozeanikoen erabilera azkar hazten ari den testuinguru batean.
Informazio gehiago:
Universidad de Santiago de Compostela | 626 112 532
BC3 | communication@bc3research.org | 688818125
Artikuluaren erreferentzia
Blythe, J.L., Claudet, J., Gill, D. et al. The Ocean Equity Index. Nature (2026).
DOI: https://doi.org/10.1038/s41586-025-09976-y
